Schokland
Het unieke Schokland werd door UNESCO herkend als werelderfgoed in 1995. Schokland was ooit een eiland in de Zuiderzee, maar kwam door inpoldering te midden van de Noordoostpolder te liggen. In 1859 werd Schokland, toen nog een eiland, om veiligheidsredenen ontruimd. Het eiland was behoorlijk aan het eroderen door golfslag en de dreigende kans op overstroming maakte het dorp veel te gevaarlijk om te bewonen. Daarbij was de instandhouding van het eiland veel te duur en op bevel van koning Willem III werd het gehele eiland ontruimd in 1859. Ironisch genoeg is het eiland na 1859 nauwelijks kleiner geworden en zelden door stormen bedreigd. In 1932 was het gevaar geweken, door de voltooiing van de Afsluitdijk in het IJsselmeer. Sinds de drooglegging van de Noordoostpolder in 1942 maakt het deel uit van het vasteland. Schokland was in de Middeleeuwen veel groter dan nu. Door zware stormen en landafslag werd het eiland steeds kleiner. Van de drie dorpen is alleen de bebouwing van Middelbuurt deels bewaard gebleven, met de uit 1834 daterende kerk. In de jaren tachtig van de 20e eeuw werden enkele houten huizen in Zuiderzeestijl gebouwd. Daar is nu een museum gevestigd, met een permanente tentoonstelling over de vondst van onder meer mammoeten bij het eiland. Nabij Schokland ligt een gesteententuin waarin stenen zijn te bewonderen uit de ijstijden. De vroegere haven van Emmeloord aan de noordkant van het eiland is gedeeltelijk gereconstrueerd. De lotgevallen van Schokland zijn door Harry Mulisch verwerkt in de novelle De sprong der paarden en de zoete zee (1955).
Auteur: Pieter Erauw
Meer informatie
Toeristische regio

Zwerfkeien van Schokland
Je hoeft niet echt geoloog te zijn om te zien dat de stenen hier vreemd zijn. Die zijn hier wel op een natuurlijke wijze gekomen! Een gletsjer uit de ijstijden duwde die van Scandinavië tot hier in de buurt. Later werden ze hier door de mens wel op een hoopje gelegd.
Auteur: Dromos
Meer informatie
Geologisch punt

Schokland
Schokland is een eiland op het droge, het symbool van de Nederlandse strijd tegen het water. Het is een van de 9 Werelderfgoed Sites erkend door de UNESCO. De overige 8 zijn de Grachtengordel in Amsterdam, de Stelling van Amsterdam, de Beemster, het Rietveld Schröderhuis, de Molennetwerk bij Kinderijk-Elshout, het Ir. DF Woudagemaal, de Waddenzee en Willemstad op Curaçao.
Auteur: Dromos
Meer informatie
Toeristische regio

Kraggenburg
Kraggenburg is een dorp in de Noordoostpolder met 1.430 inwoners. Het dorp is gelegen ten zuidoosten van de hoofdplaats Emmeloord.
De naam Kraggenburg werd in 1847 gegeven aan het noodhaventje bij de mond van het Zwolse Diep. Bij de aanleg van de leidammen, die de verzanding van het Zwolse Diep moesten tegengaan, maakte men gebruik van kraggen, drijvende stukken laagveen die gevormd zijn in diepe plassen of meren, in dit geval in Noordwest-Overijssel. Door op een dergelijke, goedkope wijze de dijken aan te leggen heeft men van de bespaarde gelden een noodhaven kunnen bouwen. De haven Kraggenburg verdween bij de aanleg van de Noordoostpolder. Slechts de vuurtoren, die nu Oud-Kraggenburg heet, herinnert aan de tijden van weleer. Aan de oorsprong van de naam is een aardig verhaal verbonden. Jacob Bruintjes, werkzaam bij het transport van de kraggen van Wanneperveen naar het Zwolse Diep, zou op de kraggen rondgesprongen hebben, roepende 'de Kraggenburcht!' Etymologisch is er verwantschap met Creil.
Auteur: Wikipedia
Deelgemeente

Ens
Ens was de naam voor het zuidelijke deel van het voormalige eiland Schokland met de twee voormalige woonterpen De Zuidert en Middelbuurt.
Ens viel onder de provincie Overijssel. Dit in tegenstelling tot de noordelijke helft van het eiland, met de woonterp Emmeloord, dat bij het gewest Holland hoorde.
Auteur: Wikipedia
Deelgemeente

Enserkerk
De Enserkerk is de vroegere Hervormde Kerk op het voormalige eiland Schokland. De kerk werd in 1834 gebouwd ter vervanging van een in 1717 gebouwde kerk.
In 1717 werd op de woonterp Middelbuurt een houten kerk gebouwd op een gemetseld muurtje naast de pastorie van 1650. De kerk was bedoeld als vervanging van de Ensenerkerk, de kerk op de Zuidpunt van Schokland. De wanden waren donkerbruin. Het houten kerkje en pastorie kregen het zwaar te verduren tijdens de Stormvloed van 1825. In 1830 waren de gebouwen rijp voor de sloop.
Auteur: Wikipedia
POI

SCHOKLAND
Aanvankelijk maakte Schokland deel uit van een groter moerassig veengebied waar landbouw werd bedreven. De ontginning van het veen vormde de start van een Hollandse tragedie. In de loop der eeuwen sloeg het opkomende zeewater grote stukken veenland weg en Schokland werd uiteindelijk een eiland.
De dorpen Emmeloord en Ens waren op elkaar aangewezen waardoor er veel verkeer was tussen de twee dorpen. Omdat bij hoogwater delen van het eiland onder water liepen, was langs de hele oostrand een palenscherm geslagen. Aan die palen werd een smalle loopplank gemonteerd. Bij nacht en ontij was het zeker geen pretje om over deze loopplank twee kilometer tussen beide dorpen af te leggen. Wanneer de Schokkers elkaar op de smalle loopplank tegen kwamen, pakten ze elkaar om het middel en draaiden samen een halve slag rond. Ze noemden dat zelf de ‘Schokker dans’.
In 1859 verliezen de eilanders de strijd tegen het water voorgoed. De regering besluit dat de bewoners het eiland moeten verlaten. De ongeveer 635 'Schokkers' verhuizen noodgedwongen naar de vaste wal. Schokland blijft bestaan maar wordt in 1942 met de inpoldering van de Noordoostpolder, een eiland op het droge.
Bij de foto: Reconstructie palenscherm met loopplank
Auteur: Biker
Erfgoed

Natuurhotspot: koevinkje
Bosranden en graslanden, daar houden koevinkjes van en precies dat vind je op dit stukje van de wandeling. Deze zwartbruine vlinders vallen op, juist door het ontbreken van de kleurenpracht. Aan een serie oogvlekken (wit in het midden, zwarte rand eromheen en daaromheen weer geel) op de onderzijde kun je ze herkennen. Vliegtijd: juli en augustus.
Auteur: Natuurmagazine Roots
Natuurfenomeen

Natuurhotspot: populieren
Alsof je in de Efteling loopt, dat is het effect van zomersneeuw. In het voorjaar/zomer zijn hier de boomstammen en het bospad soms bedekt met donzig wit. Dit vruchtpluis is afkomstig van vrouwelijke populieren. De pluisjes zijn eigenlijk zaadjes; vanwege de pluisvorm kunnen de zaden door de wind makkelijk worden verspreid.
Auteur: Natuurmagazine Roots
Boom

Voorsterbos
De route duikt het Voorsterbos in. Het Voorsterbos is een van de oudste bossen in de Nederlandse provincie Flevoland. Het ligt tussen Kraggenburg en Vollenhove, en is eigendom van Natuurmonumenten. Het is bijna 1000 ha groot. Naar het zuidoosten sluit het gebied aan op het Kadoelerbos. In het oosten wordt het gebied begrensd door het Kadoelermeer dat tevens de grens vormt met Overijssel.
Auteur: Natuurmagazine Roots
Bos

Start- en eindpunt
Start- en eindpunt: parkeerplaats tegenover hotel-restaurant Van Saaze, Dam 16, Kraggenburg (FL). OV: vanaf NS-station Zwolle bus 71 ri. Emmeloord. Uitstappen halte ‘Kraggenburg’, Kraggenburg. Parkeren auto: tegenover hotel-restaurant Van Saaze. Horeca: hotelvansaaze.nl, devoorst.nl/de-strooppot-pannenkoekhuis. Honden: aangelijnd toegestaan.
Route-info

NLD, Schokland, Zwerfkeien
Je hoeft niet echt geoloog te zijn om te zien dat de stenen hier vreemd zijn. Die zijn hier wel op een natuurlijke wijze gekomen! Een gletsjer uit de ijstijden duwde die van Scandinavië tot hier in de buurt. Later werden ze hier door de mens wel op een hoopje gelegd.
Auteur: Dromos
POI

Parkeren start en Finish
Auteur: DWvJG
Parking

Museum Schokland
Museum Schokland is een openluchtmuseum in de Noordoostpolder dat zich toelegt op de geschiedenis van het voormalige eiland Schokland en de omringende polder.
Het museum is gelegen op de toenmalige woonterp van Middelbuurt. Het opende in 1947 in de nog bestaande Enserkerk met de tentoonstelling van een aantal bodemvondsten. Tussen 1961 en 1967 is het museum gerenoveerd. Het museum is in de loop der jaren uitgebreid met voormalige werkgebouwen die in 1987 vervangen zijn door houten huizen in Zuiderzeestijl. Jaarlijks bezoeken circa 40.000 mensen het museumdorp.
Museum

Middelbuurt
Middelbuurt was een woonterp op het zuidelijke deel Ens van het voormalige eiland Schokland in de Zuiderzee.
Alleen de Enserkerk uit 1834 en een ijsloperschuur is behouden gebleven, beide tegenwoordig rijksmonument. In de jaren tachtig zijn huizen geplaatst in Zuiderzeestijl waarin zich het Museum Schokland bevindt. De terp zelf is tegenwoordig een archeologisch rijksmonument.
Gemeente

Lichtwachter
De Lichtwachter is een woning die in 1901 werd gebouwd voor de vuurtorenwachter op het toenmalige eiland Schokland in de Zuiderzee.
Nadat Schokland op gezag van de overheid in 1859 ontruimd moest worden, bleven er enkele functionarissen op het eiland achter om zorg te dragen voor de haven en voor de vuurtorens. In 1901 werd in Emmeloord op het noordelijk deel van het eiland een woning voor de lichtwachter gebouwd. In 1922 werd nabij deze woning een tweede gebouw neergezet, het zogenaamde misthoornhuisje. In dit gebouw werd de misthoorn bediend.
Monument

Emmeloord
Emmeloord was een terpdorp en noordelijk deel van het voormalige eiland Schokland in de Zuiderzee. De huidige hoofdplaats Emmeloord van de gemeente Noordoostpolder is er naar vernoemd.
Emmeloord viel ten tijde van de Republiek onder het gewest Holland. Dit in tegenstelling tot Ens, het zuidelijke deel, dat bij de provincie Overijssel hoorde. De ambachtsheerlijkheid van Urk en Emmeloord kwam in de 13e eeuw in handen van de graven van Holland en werd later het bezit van de burgemeester van Enkhuizen. Vanaf 1476 was de ambachtsheerlijkheid van Urk en Emmeloord eigendom van het Utrechtse geslacht Soudenbalch. Tussen 1614 en 1660 was de heerlijkheid van Urk en Emmeloord in bezit van het geslacht Van de Werve. In 1660 kwam het eiland onder het bestuur van Amsterdam te liggen. De ambachtsheerlijkheid van Urk en Emmeloord werd door verschillende amsterdamse regenten zoals Andries de Graeff, Nicolaas Witsen, Hendrik Daniëlsz Hooft en Jan Elias Huydecooper bestuurd.
Gemeente

Misthoorn
De Misthoorn is een gebouwtje bij het haventje van Emmeloord op de noordpunt van het voormalige eiland Schokland in de Zuiderzee gebouwd in 1922 waarvandaan de misthoorn bediend werd.
Nadat Schokland op gezag van de overheid in 1859 ontruimd moest worden, bleven er enkele functionarissen op het eiland achter om zorg te dragen voor de haven en voor de vuurtorens. Omstreeks 1900 werd op het noordelijk deel van het eiland, Emmeloord genoemd, een woning voor de lichtwachter gebouwd. In 1922 werd nabij deze woning een tweede gebouw neergezet, het zogenaamde misthoornhuisje. In dit gebouw werd de misthoorn bediend. Na de inpoldering van de Noordoostpolder was de bediening van een misthoorn overbodig geworden. Het pand werd daarna gebruikt voor het onderbrengen van gasten. Sinds 1996 is de Misthoorn in gebruik als informatiegebouw. Het complex is onderdeel van het werelderfgoed Schokland. Het totale complex is erkend als rijksmonument vanwege de grote cultuurhistorische waarde, de architectuurhistorische waarde en de ensemblewaarde.
Monument

Fietshub Schokland - fietshub Kraggenburg
Van Middelbuurt 3, 8319 AB Schokland, Nederland
Naar Dam 8, 8317 AV Kraggenburg, Nederland
Routering Wandel - mooiste